11 Ιουνίου του 1993 κυκλοφορεί το πρώτο Jurassic Park και αλλάζει ο κινηματογράφος, για άλλη μια φορά από τα χέρια του Στίβεν Σπίλμπεργκ. Ένα από τα πιο επιτυχημένα blockbusters που έγιναν ποτέ, με την παραγωγή της ταινίας να ήταν τόσο τεράστια και εντυπωσιακή όσο ο T. Rex!
Ας δούμε μερικές πληροφορίες για αυτό το ορόσημο του κινηματογράφου, τουλάχιστον στα ψηφιακά εφέ.
1. Βασίζεται σε ένα μυθιστόρημα του Michael Crichton
Η ιδέα του θεωρήθηκε τόσο ισχυρή από το Χόλιγουντ, που τα στούντιο άρχισαν να διεκδικούν τα δικαιώματα του βιβλίου πριν καν δημοσιευθεί! 📖🎬
Μάλιστα, υπήρξε μια έντονη μάχη προσφορών μεταξύ μεγάλων στούντιο, όπως η Warner Bros., η Columbia και η 20th Century Fox, με τον Crichton να ενδιαφέρεται περισσότερο για το ποιο στούντιο θα πρόσφερε το καλύτερο δημιουργικό ταλέντο, παρά για το ποιος θα έδινε τα περισσότερα χρήματα. Τελικά, η Universal Pictures κέρδισε τη μάχη και ανέθεσε τη σκηνοθεσία στον Στίβεν Σπίλμπεργκ, ο οποίος είχε ήδη δει ένα πρώιμο αντίγραφο του χειρογράφου του Crichton.
Η αρχική ιδέα του Michael Crichton για το “Jurassic Park” ήταν πολύ διαφορετική από την τελική ιστορία. Αρχικά, σκεφτόταν μια ιστορία όπου ένας κλωνοποιημένος Πτερόδακτυλος γινόταν φίλος με ένα παιδί. Στη συνέχεια, άλλαξε την πλοκή ώστε να αφορά έναν φοιτητή που δημιουργεί κατά λάθος έναν δεινόσαυρο. Τελικά, επαναδιαμόρφωσε την ιστορία ώστε να μοιάζει περισσότερο με τη δική του ταινία “Westworld”—ένας θεματικό πάρκο όπου η φύση εκδικείται την ανθρώπινη ύβρη.
2. Με τα πολλά προσλήφθηκε ο Στίβεν Σπίλμπεργκ σαν σκηνοθέτης
Η μάχη για τη σκηνοθεσία του “Jurassic Park” ήταν έντονη. ΗWarner Bros ήθελε τον Tim Burton (Beetlejuice, Batman) να αναλάβει το έργο. Η Columbia Pictures προτιμούσε τον Richard Donner (Superman, Lethal Weapon). Η 20th Century Fox ήθελε να αγοράσει τα δικαιώματα και να προσλάβει τον Joe Dante (Gremlins, Inner Space). Ο James Cameron προσπάθησε να αποκτήσει τα δικαιώματα και δήλωσε ότι η εκδοχή του θα ήταν “σαν το Aliens, αλλά με δεινόσαυρους”. Τελικά, η Universal Pictures κέρδισε τη μάχη και ήθελε τον Steven Spielberg να σκηνοθετήσει την ταινία. Εκείνη την εποχή, ο Spielberg βρισκόταν σε προπαραγωγή για μια κινηματογραφική εκδοχή του ER, αλλά ο Sid Sheinberg της Universal του έκανε μια προσφορά που δεν μπορούσε να αρνηθεί: να γυρίσει το Jurassic Park, με αντάλλαγμα να γίνει και το Schindler’s List.
3. Η παραγωγή του “Jurassic Park” αντιμετώπισε μια πραγματική φυσική καταστροφή
Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν στο νησί Kauai της Χαβάης, αλλά τρεις εβδομάδες μετά την έναρξή τους, το νησί χτυπήθηκε από τον τυφώνα Iniki, τον ισχυρότερο τυφώνα στην ιστορία της Χαβάης.Η παραγωγός Kathleen Kennedy πέταξε στο Χονολουλού με αεροσκάφος του Salvation Army για να βρει ένα τηλέφωνο και να οργανώσει την επιστροφή του συνεργείου στο Λος Άντζελες, καθώς και να στείλει 20.000 δολάρια για βοήθεια στο Kauai. Ο Σπίλμπεργκ και ο διευθυντής φωτογραφίας Dean Cundy αποφάσισαν να κινηματογραφήσουν τον τυφώνα, και μερικά από αυτά τα πλάνα χρησιμοποιήθηκαν στην ταινία! Οι τεράστια κύματα που βλέπουμε να χτυπούν την Isla Nublar είναι στην πραγματικότητα πλάνα από τον τυφώνα Iniki. Το καστ και το συνεργείο μεταφέρθηκαν στην αίθουσα χορού του ξενοδοχείου τους για να προστατευτούν, αλλά ο Richard Attenborough παρέμεινε στο κρεβάτι του. Όταν ο Spielberg τον ρώτησε πώς μπορούσε να είναι τόσο ήρεμος, εκείνος απάντησε: “Αγαπητέ μου, επέζησα από το Blitz!
4. Ήταν η χρονιά και ο θρίαμβος του Στίβεν Σπίλμπεργκ
Δούλευε παράλληλα σε δύο ταινίες (Jurassic Park, Schindler’s List) και γι’αυτόν ήταν η πιο εξοντωτική στιγμή της καριέρας του. Άξιζε ωστόσο. Το Jurassic Park έγινε η πιο εμπορικά επιτυχημένη ταινία όλων των εποχών όταν κυκλοφόρησε, σπάζοντας ρεκόρ στο box office. Αν και αργότερα ξεπεράστηκε από το Titanic, η επιτυχία του ήταν αδιαμφισβήτητη.Την ίδια χρονιά, το Schindler’s List θριάμβευσε στα Όσκαρ, κερδίζοντας Καλύτερη Ταινία και Καλύτερη Σκηνοθεσία για τον Steven Spielberg. Συνολικά, η ταινία απέσπασε επτά Όσκαρ, επιβεβαιώνοντας την καλλιτεχνική και ιστορική της σημασία.
5. Η εμβληματική είσοδος του T Rex είχε μια απρόσμενη έμπνευση
Δεν χωράει αμφιβολία ότι η εμφάνιση του Rex είναι από τις σπουδαιότερες και πιο άρτιες στιγμές στην ιστορία του κινηματογράφου. Ο ήχος, η αγωνία, ο τρόπος που εμφανίζεται είναι επίδειξη υψηλής τεχνικής.
Η σκηνή με το ποτήρι νερού που δονείται από τα βήματα του T. Rex βασίστηκε σε έμπνευση του Σπίλμπεργκ όταν άκουγε Earth, Wind & Fire στο αυτοκίνητό του. Όταν παρατήρησε ότι ο καθρέφτης του άρχισε να δονείται από τη μουσική, αυτή η εικόνα του έδωσε την ιδέα για τη σκηνή της ταινίας. Για να πετύχουν το εφέ, η ομάδα ειδικών εφέ χρησιμοποίησε χορδές κιθάρας μέσα στο αυτοκίνητο. Όταν έπαιζαν τη σωστή νότα, το νερό στο ποτήρι άρχιζε να δονείται, δημιουργώντας αυτό το αξέχαστο κινηματογραφικό στιγμιότυπο.
6. Ο T. Rex ήταν ένα επαναστατικό μείγμα CGI και animatronics
Το Stan Winston Studio δημιούργησε ένα τηλεχειριζόμενο animatronic μοντέλο ύψους 7,6 μέτρων (25 πόδια) και βάρους 7 τόνων. Ήταν τόσο τεράστιο που χρειάστηκε να υψώσουν την οροφή του στούντιο για να χωρέσει. Η κατασκευή του ήταν ένα τεράστιο εγχείρημα, με την ομάδα να χρησιμοποιεί υδραυλικά συστήματα για να δώσει ρεαλιστική κίνηση στο γιγαντιαίο πλάσμα. Ο συνδυασμός ψηφιακών εφέ και πρακτικών animatronics έκανε τον T. Rex να φαίνεται πιο αληθοφανής από ποτέ, επηρεάζοντας βαθιά τον κινηματογράφο των ειδικών εφέ.
7. Το τέλος της ταινίας ήταν διαφορετικό στην αρχή
Αρχικά, η σκηνή της τελικής μάχης περιλάμβανε τον σκελετό του T. Rex στην είσοδο του Visitor Center, ο οποίος ήταν συνδεδεμένος με τροχαλίες. Ο Dr. Grant θα χρησιμοποιούσε τον μηχανισμό για να συνθλίψει τους ράπτορες, δίνοντας ένα πιο ανθρώπινο φινάλε στη σύγκρουση. Όμως, ο Σπίλμπεργκ ανησυχούσε ότι το κοινό θα απογοητευόταν αν δεν έβλεπε τον T. Rex μία τελευταία φορά. Έτσι, αποφάσισε να ξαναγράψει το τέλος, επιτρέποντας στον T. Rex να εμφανιστεί ξαφνικά και να εξοντώσει τους ράπτορες, χαρίζοντας στην ταινία ένα πιο εμπορικό και εντυπωσιακό φινάλε, με τον T. Rex να βρυχάται θριαμβευτικά καθώς το πανό “When Dinosaurs Ruled the Earth” πέφτει αργά στο έδαφος.
8. Που βασίστηκε ο βρυχηθμός του T Rex
Ο Gary Rydstrom, ο σχεδιαστής ήχου της ταινίας, δημιούργησε τον βρυχηθμό συνδυάζοντας ήχους από διάφορα ζώα: σκύλο (τσιουάουα), πιγκουίνο, τίγρη, αλιγάτορα και ένα ελεφαντάκι.
Οι βαθύτονοι ήχοι του αλιγάτορα αποτέλεσαν το χαμηλό συχνοτικό στοιχείο του βρυχηθμού. Το ελεφαντάκιπαρήγαγε τον υψηλό συχνοτικό ήχο που έκανε τον βρυχηθμό τόσο μοναδικό. Μάλιστα, το ελεφαντάκι έκανε αυτόν τον χαρακτηριστικό “γλυκό, υψηλόφωνο ουρλιαχτό” μόνο μία φορά κατά τη διάρκεια της ηχογράφησης, και οι εκπαιδευτές του έμειναν έκπληκτοι, λέγοντας: “Ποτέ δεν το έχουμε ξανακούσει να κάνει αυτόν τον ήχο!” Ο Σπίλμπεργκ σχεδίασε τη σκηνή της εισαγωγής του T. Rex με βάση τον ήχο, δημιουργώντας ένταση πριν καν εμφανιστεί το πλάσμα στην οθόνη. Αντί να έχει μια ξαφνική αποκάλυψη, επέλεξε να χτίσει την αγωνία μέσα από τον ήχο, κάνοντας το κοινό να ακούσει τον T. Rex πριν τον δει.
9. Αδιανόητο μάρκετινγκ
Η Universal Pictures επένδυσε 65 εκατομμύρια δολάρια στην προώθηση της ταινίας, με συμφωνίες αδειοδότησης με πάνω από 100 εταιρείες για την εμπορία 1.000 διαφορετικών προϊόντων. Η ταινία συνοδευόταν από μια τεράστια γκάμα εμπορευμάτων, όπως: Παιχνίδια δεινοσαύρων, ημερολόγια, βιβλία “Making-of”, φιγούρες δράσης, ψωμί, γιαούρτι, φαστ φουντ, βιντεοπαιχνίδια, συνεργασία με McDonald’s για τα “Dino-sized meals”, κόμικς, μυθιστορήματα για νεότερους αναγνώστες, μπλουζάκια, το Jurassic Park Discovery Centre στο Islands of Adventure. Παρόλο που η υπερβολική έκθεση προκάλεσε μια κάπως χλιαρή αντίδραση στην πρεμιέρα, η στρατηγική μάρκετινγκ μετέτρεψε την ταινία σε φαινόμενο του box office, ξεπερνώντας το E.T. the Extra-Terrestrial (1982), που μέχρι τότε ήταν η πιο επιτυχημένη ταινία του Σπίλμπεργκ. Λέγεται ότι η καμπάνια κόστισε περισσότερα και απέφερε περισσότερα από την ίδια την ταινία, δημιουργώντας πάνω από 1 δισεκατομμύριο δολάρια σε έσοδα μέσω πάνω από 1.000 ατομικές συμφωνίες.
10. Το 2015 ένα θεματικό αντίστοιχο πάρκο θα κόστιζε περίπου 23,4 δισεκατομμύρια δολάρια
Όταν βγήκε η τότε νέα ταινία και πρώτη της δεύτερης τριλογίας, υπολογίστηκε ότι το συνολικό κόστος μέχρι τη πρώτη χρονιά θα ήταν ως εξής:
- 1,5 δισεκατομμύρια δολάρια για την κατασκευή του πάρκου.
- 10 δισεκατομμύρια δολάρια για την αγορά ενός νησιού κοντά στην Κόστα Ρίκα.
- 8 εκατομμύρια δολάρια για ερευνητική και νομική ομάδα.
- 9 εκατομμύρια δολάρια για τη συλλογή DNA δεινοσαύρων.
- 8,5 εκατομμύρια δολάρια για τα έξοδα κλωνοποίησης.
- 11 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως για μισθούς προσωπικού και λειτουργικά έξοδα.
- 200 εκατομμύρια δολάρια ετησίως για τροφή δεινοσαύρων.
Το ετήσιο κόστος λειτουργίας του πάρκου θα ανερχόταν σε περίπου 11,9 δισεκατομμύρια δολάρια.
Φυσικά η τεράστια επτυχία της ταινίας και το γεγονός ότι έδωσε χαρά σε μικρούς και μεγάλους, γέννησε και άλλες 5 ταινίες, που είχαν λιγότερη καλλιτεχνική επιτυχία.
Το The Lost World: Jurassic Park (1997), σε σκηνοθεσία πάλι του Σπίλμπεργκ είναι ένα καλό σίκουελ, με εντυπωσιακές σκηνές, χωρίς ωστόσο να έχει την αίγλη του πρώτου.
Το Jurassic Park III (2001) ήταν μια απελπισμένη προσπάθεια για περισσότερα λεφτά και όσοι συμμετείχαν έπρεπε να συλληφθούν. Εκνευριστικοί χαρακτήρες και μια ξεπέτα στα γρήγορα, κρίμα που δεν τους έφαγαν όλους οι δεινόσαυροι.
Το Jurassic World (2015) ήταν ένα ακόμη διασκεδαστικό blockbuster, με εντυπωσιακά εφέ, αλλά με ξεκάθαρη εμπορική προσέγγιση της νέας εποχής. Επανέφερε το franchise και κέρδισε νέους οπαδούς.
Οι επόμενες δύο ταινίες είναι απλά αδιάφορες (Jurassic World: Fallen Kingdom (2018) και Jurassic World Dominion (2022)). Ειδικά στην τελευταία, δεν δούλεψε καν ούτε η επαναφορά των τριών πρωταγωνιστών της πρώτης ταινίας.
Με την νέα τριλογία να έρχεται, είμαστε επιφυλακτικοί αλλά και σίγουροι: κανένα δεν θα είναι σαν το πρώτο.
