Dario Argento- Μια παρουσιαση για τους λατρεις των ταινιων τρομου

1453901633

Από:Χάρης Τσιρινίδης

 

Το έργο του Ιταλού σκηνοθέτη Dario Argento ανήκει στην κατηγορία των ταινιών τρόμου και συγκεκριμένα στην κατηγορία slasher movies. Πιο σωστά, ο Argento είναι ένας σπουδαίος εκπρόσωπος των ταινιών giallo, όρος που χρησιμοποιήθηκε γύρω στα τέλη των 60’s για να περιγράψει τις ιταλικές ταινίες τρόμου που ως βασικά στοιχεία είχαν τις έντονες σκηνές φόνων, κάποιον (συνήθως ψυχοπαθή) που τους διέπρατε αλλά δεν αποκάλυπτε στον θεατή την ταυτότητα του, έναν “κοινό θνητό” για πρωταγωνιστή, μια low budget σκηνοθετική προσέγγιση, το whodunit μυστήριο και άλλα στοιχεία που θα δούμε παρακάτω μέσω των ταινιών του, που καθιστούν ένα θέαμα το οποίο δε θα συγκινήσει την ακαδημία των Όσκαρ αλλά μπορεί να είναι σίγουρο πως θα αποκτήσει ακόλουθους. Ναι, ο Dario Argento είναι cult.

 

Οι πρώτες 3 ταινίες του κυκλοφόρησαν το 1970 και το 1971, γνωστές και ως η Τριλογία των Ζώων λόγω των τίτλων τους. Το “Πουλί με τα κρυσταλένια φτερά” (The Bird With The Crystal Plumage) κυκλοφορεί το 1970 και θεωρείται ορόσημο του είδους. Ακολουθούν το 1971 τα “Η γάτα με τις εννιά ουρές” (The Cat O’Nine Tails) και το “4 μύγες σε γκρί βελούδο” (Four Flies on Grey Velvet). Οι πρωταγωνιστές σε αυτές τις ταινίες βρίσκονται στο λάθος μέρος τη λάθος στιγμή και καταλήγουν να μπλέκονται στο κυνήγι ενός serial killer. Αλλά το πρόσωπο του δολοφόνου δεν αποκαλύπτεται και ο θεατής μαζί με τους ηθοποιούς προσπαθούν να τον ανακαλύψουν μέσα απο μια σειρά στοιχείων που ξεδιπλώνονται στην πορεία της ιστορίας και αυξάνουν το μυστήριο όσο περνά η ώρα. Και εδώ φαίνεται ένα απο τα βασικότερα χαρακτηριστικά του Argento. Βάζει μέσα απο τα πλάνα του τον θεατή να βρίσκεται στον ίδιο χώρο με τον δολοφόνο, να τον βλέπει να σχεδιάζει την επόμενη κίνηση του, να βλέπει τις κινήσεις των χεριών του, να ετοιμάζει τα “εργαλεία” του και φυσικά να βλέπει μέσα απο τα μάτια του. Η κάμερα γυρνάει σε πρώτο πρόσωπο και σε τοποθετεί σε μια οπτική που έχει διδάξει όσο κανείς άλλος.

Αν και πρόκειται για σκηνοθέτη ταινιών τρόμου, οι έως τώρα ταινίες του κλίνουν περισσότερο προς το αστυνομικό θρίλερ (συνοδευόμενο απο τη μουσική του Ennio Morricone.).

Το 1973 θεωρεί πως έκλεισε ο κύκλος του giallo και κυκλοφορεί το Five Days In Milan, μια κωμωδία η οποία απέτυχε παταγωδώς. Μάλλον σ’εκείνο το σημείο αποφάσισε να επιστρέψει σ’αυτό που ξέρει να κάνει καλύτερα. Και το έκανε ακόμα καλύτερα...

.... 1975, Profondo Rosso (Deep Red/Βαθύ Κόκκινο). Μία απο τις σπουδαιότερες ταινίες του, εξυψώνει το giallo και οι φόνοι είναι πλέον πιο περιγραφικοί . Ξεκινάει με μία καλοστημένη εισαγωγική σκηνή που μας προειδοποιεί πως ο τρόμος έφτασε! Ταυτόχρονα σταματάει τη συνεργασία του με τον Moriccone και μας συστήνει τους Goblin στο soundtrack, μια ιταλική progressive rock μπάντα. O Argento έχει πάρει άλλο αέρα και φαίνεται πολλά υποσχόμενος. Εξακολουθεί να μην τον ενδιαφέρει ιδιαίτερα η υποκριτική των ηθοποιών του αλλά πρωτίστως το μυστήριο και η βία. Επίσης, ένα άλλο βασικό στοιχείο του σκηνοθέτη που παρουσιάζεται στο Profondo Rosso, είναι η ιδιαίτερη κίνηση της κάμερας που χρησιμοποιεί σε ορισμένες σκηνές για να περιηγηθεί στο χώρο και να μας δείξει την παρούσα κατάσταση.

Η θεματολογία του γίνεται παραφυσική και το The Three Mothers είναι η επόμενη τριλογία του Argento που ξεκιναει το 1977 με την ταινία Suspiria. Το Suspiria είναι για τους περισσότερους η καλύτερη στιγμή του και γενικότερα μία από τις καλύτερες ταινίες τρόμου. Από την αρχή μέχρι το τέλος της, η ταινία μοιάζει κυριολεκτικά εφιαλτική. Το μυστήριο και η ανυπομονησία είναι ακόμη πιο έντονα και τα σκηνικά του ιδιαίτερα και στυλιζαρισμένα . “Πνίγει” τα πλάνα του στο κόκκινο, το μπλέ, το κίτρινο και δημιουργεί μια μοναδική ατμόσφαιρα μέσα από μια ιδιαίτερη φωτογραφία. Βεβαίως ένα απο τα πράγματα που καθιστούν το Suspiria ξεχωριστό, είναι το συγκρότημα των Goblin που είναι ξανά παρών και αυτή τη φορά δημιουργεί ένα soundtrack εξαιρετικό και πρωτοπόρο, με μια πληθώρα ήχων και ψιθύρων που συνοδεύουν όλη την ταινία και συντελούν στην επιβλητική ατμόσφαιρά της. ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ. Στο Suspiria, ο Argento φαίνεται να υπερβάλει τα ίδια του τα στοιχεία και μας παρουσιάζει τον τρόμο μέσα απο το γνήσιο της υπογραφής του.

 

Η δεύτερη ταινία της τριλογίας , το Inferno (Οι Τρείς Πύλες της Κολάσεως), κυκλοφορεί το 1980. Κινείται στα χνάρια του Suspiria (ιδίως στη φωτογραφία) αλλά είναι κάπως άνευρη και σίγουρα πολύ ατμοσφαιρική. Το soundtrack είναι του Keith Emerson (Emerson, Lake and Palmer) και είναι κάπως νοσταλγικό σε αντίθεση με αυτό που θα περίμενε κανείς απο μια τέτοια ταινία.

Το 1982 ο Argento “παγώνει” την τριλογία και κυκλοφορεί το Tenebre με το οποίο φέρνει το giallo σε οργασμό. Πιο βίαιος απο ποτέ, δημιουργεί σκηνές που λογοκρίθηκαν όσο καμία προηγούμενη (λίγο-πολύ όλες οι ταινίες του λογοκρίνονταν) και κατασκευάζει ενα θέαμα που θεωρείται απο τα καλύτερα του. Στη μουσική βρίσκονται μέλη των Goblin, αυτή τη φορά με τον ήχο τους προσαρμοσμένο στα 80’s. Πολλοί λένε πως αυτή ήταν και η τελευταία σπουδαία ταινία του Argento.

 

Απο το 1985 και μετά οι ταινίες του δεν προκαλούν το ίδιο ενδιαφέρον. Δεν είναι ακριβώς οτι έχασε την έμπνευση του. Μάλλον τότε έπρεπε να αποφασίσει πως το giallo έκανε τον κύκλο του. Ωστόσο αυτός επιμένει και ακολουθεί μια κατιούσα πορεία.

 

Το Phenomena και το Opera (1985 και 1987 αντίστοιχα) είναι καλές προσπάθειες και παρουσιάζουν αρκετό ενδιαφέρον. Πέρα όμως απο κάποια τεχνικά χαρακτηριστικά, η συνταγή του είναι πάνω κάτω η ίδια και έτσι αναπόφευκτα μοιάζει να επαναλαμβάνεται. Στο Trauma (1993) και The Stendhal Syndrome (1996) μας συστήνει την κόρη του, Asia Argento, στον πρωταγωνιστικό ρόλο (την ξαναβλέπουμε αργότερα) αλλά αυτό δεν σώζει την κατάσταση. Ακολουθούν τα The Phantom of the Opera (1998), Sleepless (2001), The Card Player (2004), Do You Like Hitchcock? (2005) που είναι λίγο απογοητευτικά καθώς όχι μόνο επαναλαμβάνεται, αλλά πλέον στερείται πηγή έμπνευσης. Και το 2007 αποφασίζει να ολοκληρώσει την τριλογία The Three Mothers με το The Mother of Tears το οποίο εκτός του οτι είναι φτηνό και ανέμπνευστο, ντροπιάζει κιόλας τις δύο προηγούμενες –σαφώς ανώτερες- ταινίες. Επιμένει το ίδιο απογοητευτικά με το Giallo, Dracula 3D και ολοκληρώνει την έως τώρα φιλμογραφία του με το Macbeth.

 

Είναι απορίας άξιο πώς ο ίδιος άνθρωπος που στα 70s και τα 80s μεγαλούργησε, κατάφερε μετέπειτα να στεναχωρήσει και τους μεγαλύτερους οπαδούς του. Όπως και να’χει δεν παύει να είναι ο σκηνοθέτης που στο πρώτο μισό της καριέρας του κατάφερε να κάνει κάτι ξεχωριστό – κάτι δικό του. Δεν παύει να είναι ο Dario Argento που μέσω των ταινιών του προσέφερε τρόμο, μυστήριο, καινοτομία, στυλιζαρισμένη οπτική, έντονη βία, αξέχαστα soundtracks, ατμόσφαιρα και πάνω απ’όλα είναι ο άνθρωπος που δημιούργησε το Suspiria.